آموزش مهمترین عناوین خبری در سال 1386


رئیس جدید المپیاد تعیین شد

دیروز، رئیس کمیته المپیاد جهانی فیزیک بر اثر عارضه قلبی در هتل کوثر اصفهان، درگذشت. اینک پیکر ایشان به تهران منتقل شده و از طریق فرودگاه امام خمینی(ره) به لهستان منتقل می شود. پس از وقوع این جریان به سرعت، رئیس جدید کمیته تعیین شد. بر این اساس خانم " مایا اهتی " از کشور فنلاند که قبلا معاون ولادیمر گورژفسکی بود، این منصب را عهده دار شد. البته این انتصاب موقتی بوده و انتخابات برای تعیین دبیر کل المپیاد جهانی فیزیک تا پیش از رقابتهای سال آینده، انجام می پذیرد. شرکت کنندگان به احترام درگذشت رئیس المپیاد جهانی فیزیک، در مراسم ضیافتی که از سوی استانداری اصفهان تدارک دیده شده بود یک دقیقه سکوت اختیار کردند. اما بشنوید از تازه ترین اخبار درباره برگزاری المپیاد جهانی فیزیک در اصفهان : صبح روز گذشته نمایندگان 76 کشور جهان آزمون نظری (کتبی) سی و هشتمین المپیاد جهانی فیزیک را در سوله بزرگ و مجهز در دانشگاه صنعتی اصفهان برگزار کردند. گرچه هوای گرم و نسبتا خشک اصفهان طی چند روز گذشته تنها عامل شکایت شرکت کنندگان خارجی بوده است اما به لطف تمهیدات صورت گرفته در دانشگاه صنعتی اصفهان، نزدیک به 340 شرکت کننده داخلی و خارجی در فضایی کاملا مطلوب به رقابت با یکدیگر پرداختند. شاید میزبانی فیزیکی مناسب دانشگاه صنعتی اصفهان، مرهمی بر پاره ای ناهماهنگی ها در برنامه ریزی مسابقات بوده باشد. با پایان یافتن دور نظری مسابقات، شرکت کنندگان به تدریج از محل برگزاری آزمون خارج می شدند و در این میان عکس العمل مختلف آنها در نوع خود دیدنی بود. 

 

 

نماینده عربستان نخستین شرکت کننده ای بود که از سالن آزمون، خارج شد. وی پس از خروج از سالن در ضمن مناسب توصیف کردن شرایط برگزاری مسابقه، خدا را به جهت شرکت در این مسابقات و حضور در ایران، شکر گفت. اما شرکت کنندگان چینی پس از خروج از سالن اصلی مسابقات با اطمینان از موفقیت در این مرحله از مسابقات خبر دادند. با این حال به نظر می رسد آنها حضور تیم قدرتمندی همچون ایران که همواره جز مدال آورترین کشورها در عرصه المپیادهای جهانی فیزیک بوده اند، فراموش کرده باشند! همچنین ناراحتی نماینده نیجریه پس از خروج از سالن مسابقات، در نوع خود جالب توجه بود. وی پس از خروج از محل برگزاری مسابقات، با ناراحتی از هر گونه مصاحبه رسانه ای خودداری و محل را ترک کرد. بخش عملی آزمون المپیاد جهانی فیزیک با استفاده از تجهیزاتی مدرن و بدون نقص آزمایشگاهی برگزار می شود که تماما ساخت داخل هستند. از ساعت 14 بعد ازظهر امروز سوالات پیشنهادی ایران که از چهار ماه پیش تهیه و بر روی آنها کارهای کارشناسی شده است در حضور سرپرستان تیم ها مطرح می شود. احتمالا جلسه بررسی و ترجمه آنها تا نیمه شب ادامه خواهد یافت. بخش آزمون عملی المپیاد جهانی فیزیک همچون بخش کتبی کار بزرگ و خلاقانه ای است که فردا برگزار می شود. هم اکنون تجهیزات آزمایشگاهی در دو سالن ویژه برگزاری آزمون عملی مستقر شده و همه چیز برای برگزاری آزمون آماده است.

 

منبع : ParsSky 

 

 

طوفان غبار در سطح سیاره سرخ

دانشمندان موسسه علمی ای.اس.یو( ASU) با بهره گیری از سیستم تصویر برداری تابش حرارتى (THEMIS) مدارگرد ادیسه مریخ به بررسی طوفان غبار در سطح سیاره سرخ پرداختند.

هرچندوقت يکبار طوفان های گرد و غبار مریخی دید ما را نسبت به سیاره سرخ بسیار محدود می سازند ،در همین حال از آنجا که مریخ نورد های ناسا برای تامین نیروی خود به نور خورشید نیاز دارند، به هنگام وقوع طوفان ،آنها عملا بازده خود را از دست می دهند.

 

در حال حاضر طوفانی سهمگین از  گرد و غبار سیاره مریخ را در هم می نوردد و دانشمندان مشغول بررسی اثرات این طوفان بر روی مریخ نورد ها و فضا پیما های به دور سیاره هستند. این طوفان که از آخرین روزهای ماه ژوئیه میلادی آغاز شده، با سرعت هرچه تمام مناطق كوهستانی جنوبی در بر گرفته است و پس از گذشت یک هفته این طوفان بسیار گسترش یافته و به زودی تمامی سیاره را احاطه خواهد کرد. در حال حاضر طوفان گرد و غبار با سرعتی بسیار بالا به سوی مناطق شمالی سیاره سرخ در حرکت است.

  

 

نمایی خیالی از طوفان گرد و غبار مریخی

 

زمانی که بادها ذرات گرد و غبار را به درون جو جاروب می کنند، ذرات کم کم گرم می شوند. فرایند گرم شدن نیز به طوفان کمک می کند تا ذرات گرد و غبار بیشتری را به دور خود جمع کند.هنگامی که لایه ضخیمی از ذرات گرد و غبار شکل گرفت، پرتو های خورشیدی پس از برخورد با  این لایه ضخیم  منعکس می شوند و هرگز به سطح سیاره نمی رسند.در اثر این فرایند دمای طوفان گرد و غبار کاهش یافته و در نتیجه به حالت پایداری می رسد. در حال حاضر در اثر وقوع این طوفان، مدار گرد ها و فضاپیما هایی که به دور سیاره سرخ درگردشند، بخشی از نیروی خود را از دست داده اند.خوشبختانه از آنجا که هم اکنون مریخ در فصل تابستان به سر می برد، مریخ نورد های روح و فرصت به میزان کافی انرژی ذخیره کرده اند. بر  اساس پیش بینی های به عمل آمده،این طوفان طی  ماه های آتی همچنان به فعالیت های خود ادامه داده و سرانجام مریخ آرامش خود را باز خواهد یافت.

 

 

  منبع : nasa,JPL

  نويسنده  : اسماعیل مروجی

 

 

درگذشت رئیس کمیته المپیاد جهانی فیزیک

رئیس کمیته المپیاد جهانی فیزیک بر اثر عارضه قلبی در اصفهان در گذشت

دكتر " ولادیمیر گورژوفسکی " رييس كميته المپياد جهاني فيزيك امروز (یکشنبه) بر اثر عارضه قلبی در اصفهان در گذشت. این فیزیکدان 68 ساله همراه با همسرش برای شرکت در سی و هشتمین المپیاد جهانی فیزیک به اصفهان آمده بود. دکتر گورژوفسکی سابقه انفارکتوس قلبی داشته است. وی در سال 1967 المپياد جهاني فيزيک را به عنوان يک مسابقه علمي بين المللي در فيزيک براي دانش آموزان دبيرستاني پايه گذاري کرد. از آن تاريخ به بعد اين المپيادها به جز سه سال (1973، 1978، و 1980) همه ساله در يکي از کشورهاي جهان برگزار شده است.

  

 

یکی از گسترده ترین خدمات پییش بینی شده در این المپیاد خدمات پزشکی است و همه امکانات پزشکی مهیا در خصوص رئیس جهانی این المپیاد نیز مهیا بوده است اما فوت گورژکوفسکی بسیار ناگهانی بوده است. در زمان مرگ همسر وی در کنارش بود و هم اکنون نیز در اصفهان حضور دارد. ولادیمیر گورژوفسکی از سومین دوره المپیاد جهانی فیزیک به عنوان سرپرست تیم لهستان به این مسابقه علمی بین المللی پیوسته بود و قدیمی ترین فرد فعال در این برنامه به حساب می آمد. وی در کنار المپیاد جهانی فیزیک، بنیانگذار رقابت علمی دیگری موسوم به " نخستین گام در راه جایزه نوبل فیزیک" بود.

            

  منبع : ParsSky

  نويسنده  : علی پزشکی

 

آغاز به کار المپیاد جهانی فیزیک در اصفهان

سی و هشتمین المپیاد جهانی فیزیک، با حضور شرکت کنندگان و میهمانانی از 76 کشور جهان صبح دیروز در اصفهان آغاز به کار کرد.

 افتتاحيه المپياد فيزيك در اصفهان با حضور ميهمانان ويژه‌اي نظير غلامعلي حداد عادل، رئيس مجلس شوراي اسلامي، محمود فرشيدي وزير آموزش و پرورش، مرتضي بختياري استاندار اصفهان و برخي از نمايندگان مردم استان اصفهان در مجلس شوراي اسلامي برگزار شد.

 

در حدود ساعت 9:15  23/4/1386 دانش آموزان 76 کشور جهان به همراه 140 نفر از لیدر ها یشان در حالی که در ضیافت شام شب گذشته در دانشگاه با هم آشنا شده بودند در مقابل آمفی تیاتر دانشگاه صنعتی اصفهان وبا لباس های زیبای محلی خود حضور پیدا کردند تا سی و هشتمین المپیاد  جهانی فیزیک  را آغاز نمایند.

 

علاوه بر دانش آموزان وزیر آموزش و پرورش و دکتر حداد عادل ،رییس دانشگاه صنعتی اصفهان و جمعی از استادان و پیش کسوتان علم نیز حضور پیدا کرده بودند .

 پس از اجرای موسیقی همراه رقص سنتی گروه سایه موزیک ویدیویی از دانشمندان ایرانی در طول تاریخ نشان داده شد و بعد از آن دکتر سپهری رییس کمیته ی المپیاد در ایران سخنرانی ای ارایه دادند .

 

بعد از این سخنرانی و اجرای رقص محلی ای دیگر تمام کشور ها به همراه تور لیدر های خود بر روی سن آمدند و پرچم خود را در حین تشویق های حضار به اهتزاز در آوردند و در انتها نیز دانش آموزان کشور ما با تشویقی دو چندان بر روی سن آمدند  در این لحظات انسان می توانست متحد بودن ملیت های گوناگون از 5 قاره جهان را مشاهده کند .

 پس از آن رییس المپیاد جهانی فیزیک دکتر والدمر گوزکوسکی برای ایراد سخنرانی بر روی سن آمدند و آماری از تعداد شرکت کنندگان و لیدر های آن ها ارایه دادند و از کادر بزرگی که در شهر تاریخی و زیبای اصفهان میزبان این تعداد زیاد شرکت کننده شده بود تشکر فرمودند و به طور ویژ ه از رییس آن ها پروفسور سپهری و از اسپانسر های این برنامه که بدون آن ها برگزاری این المپیاد ممکن نبود .

 بعد از موسیقی ای که گروهی از خوانندگان محلی اجرا نمودند وزیر آموزش و پرورش پس از بیان قسمتی از قدرت و زیبایی فیزیک و با عرض خیر مقدم برای کشور های شرکت کننده از اتحاد کشور ها سخن گفت و از 28 سال شرکت ایران در المپیاد فیزیک و دست یابی حدود 25 مدال طلا به وسیله ی حدود 90 دانش آموز شرکت کننده . 

 پس از ایشان  دکتر حداد عادل، از حمایت کنندگان اصلی  برگزاری المپیاد، از میزبانی اصفهان پایتخت صابق جهان اسلام تشکر کرد ند و از ایران که نقش خود را برای ایجاد دوستی بین کشور ها ثابت نموده است .

 

 

 پس از وی استاد کوثری از پیش کسوتان سنتور کشور بر روی سن آمدند و با بیان تاریخ چه ای از سنتور قطعه ی بسیار زیبایی را نواختند . در انتها نیز گروه سایه با اجرای رقص محلی دیگر به مراسم خاتمه دادند .

 

اطلاعاتی در باره المپیاد فیزیک

 ساختار :

مسابقه المپياد فيزيک در دو روز برگزار مي شود، يک روز براي امتحان نظري و يک روز تجربي. در امتحان نظري سه سئوال طرح مي شود که در مجموع چهار زمينه مختلف فيزيک دبيرستاني را پوشش مي دهد. مدت امتحان پنج ساعت است. امتحان تجربي در روز ديگر برگزار مي شود و در آن يک يا دو مسئله به دانش آموزان داده مي شود. مدت اين امتحان نيز پنج ساعت است. بين دو امتحان نظري و تجربي يک روز استراحت است. هر تيم از حداکثر پنج دانش آموز و دو مربي تشکيل مي شود. دانش آموزان از دبيرستان يا هنرستان هستند

 و دانش آموزان مدارس عالي و دوره هاي فوق ديپلم پذيرفته نمي شوند. مربي ها اعضاي مجمع عمومي هستند و در مجمع حق راي دارند. سئوالها به زبان خود دانش آموز به او داده مي شود و دانش آموز نيز مسئله را به زبان خود حل مي کند. به اين ترتيب مدتي از وقت مربي صرف ترجمه سئوال ها و پاسخ ها مي شود. نکته ديگر اين که پس از تصحيح اوراق توسط گروه تصحيح که از کشور برگزار کننده است، مربي هر کشور حق دارد به نمره تيم خود اعتراض کنند. اين اعتراض نيز در روز خاصي انجام مي شود.

 

 

هزینه ها :

از نظر هزينه ها قاعده کلي اين است: هزينهء سفر تمامي شرکت کنندگان يک کشور اعم از دانش آموز، مربي، ناظر، و ميهمان توسط خود آن کشور پرداخت مي شود. اما هر کشور از لحظه ورود به کشور ميزبان تا لحظه خروج ميهمان است يعني هزينه هاي وي شامل اقامتگاه، غذا، رفت و آمد، گردش ها و غيره توسط کشور ميزبان پرداخت مي شود. اخيرا به واسطه هزينه سنگين برگزاري و قدرت مالي بسياري کشورها، قرار شده است کشورهاي شرکت کننده داوطلبانه مبلغي مشخص را به عنوان "حق شرکت" پرداخت کنند. به نظر مي رسد اين مبلغ کم کم از حالت داوطلبانه خارج و اجباري شود. تعداد کشورهاي شرکت کننده در المپياد فيزيک هر سال افزايش يافته است، به طوري که سال گذشته در المپياد سنگاپور 82 کشور حضور داشتند. تعداد زياد شرکت کننده، به علاوه هزينه تهيه وسايل امتحان تجربي که در آن همه دانش آموزان مي بايست با وسيله اي يکسان امتحان دهند هزينه برگزاري المپيادها را بسيار بالا برده و برگزاري آن را بسيار دشوار کرده است. با توجه به اين مسائل موضوع برگزاري المپيادهاي منطقه اي مد نظر قرار گرفته است. اين فکر جديد نيست و تا کنون المپياد کشورهاي ناحيه بالکان، المپياد کشورهاي ناحيه خليج فارس، و المپياد کشورهاي آسيايي، هر يک در نواحي مربوط به خود برگزار شده است.

 

کميته برگزارکننده المپياد 2007

 

دکتر محمد سپهري راد، از دانشگاه شهيد بهشتي، رئيس کميته

دکتر محمدرضا اجتهادي، از دانشگاه صنعتي شريف، مسئول کميته علمي

آقاي حسين ميرزايي، از وزارت آموزش و پرورش و رئيس باشگاه دانش پژوهان جوان

دکتر منصور وصالي، از دانشگاه تربيت معلم شهيد رجايي، مسئول کميته فوق برنامه

مسئول دبيرخانه: خانم ترانه شيمي

 

ارگان برگزار کننده: وزارت آموزش و پرورش

 

 

اعضاء کمیته علمی المپیاد

 دكتر محمدرضا اجتهادي، دانشگاه صنعتي شريف (رئيس كميته)

 دكتر اميد اخوان، دانشگاه صنعتي شريف

 دكتر رضا عسگري، پژوهشگاه دانشهاي بنيادي

 آقاي سيد مهدي فاضلي، دانشجوي دكتري دانشگاه صنعتي شريف

دكتر فرهنگ لران، دانشگاه صنعتي اصفهان

دكتر سامان مقيمي عراقي، دانشگاه صنعتي شريف

 دكتر ارشميدس نهال، دانشگاه تهران

 دكتر نيما همداني رجاء، پژوهشگاه دانشهاي بنيادي

 

 

تاریخچه المپیاد جهانی فیزیک

 المپياد جهاني فيزيک مسابقه اي است بين المللي در فيزيک و براي دانش آموزان دبيرستاني. اولين اين مسابقات در سال 1967 در ورشو (لهستان) برگزار شد. از آن تاريخ به بعد اين المپيادها به جز سه سال (19

73، 1978، و 1980) همه ساله در يکي از کشورهاي جهان برگزار شده است.در اين اولين المپياد دعوتنامه براي کشورهاي اروپاي مرکزي ارسال شده بود و چهار تيم که عبارت بودند از بلغارستان، چکسلواکي، مجارستان، و روماني اين دعوت را پذيرفتند (با در نظر گرفتن دانش آموزان کشور ميزبان، لهستان، پنج تيم در مسابقه حضور داشتند. ). در اين المپياد يک روز به امتحان نظري و يک روز به امتحان تجربي اختصاص داشت. نکته قابل توجه اين بود که دانش آموزان مي بايست صبر مي کردند تا برگه هاي امتحاني آنها تصحيح شود. به اين ترتيب دو روز وقت آزاد داشتند که براي آنها سفري تفريحي با هواپيما در داخل لهستان تدارک ديده شد.

 دومين المپياد بلافاصله سال بعد در مجارستان ترتيب يافت. در اين المپياد به تعداد کشورهاي شرکت کننده سه کشور آلمان شرقي، اتحاد جماهير شوروي، و يوگسلاوي اضافه شده بود. در دومين المپياد نيز مانند المپياد اول تيم هر کشور از سه دانش آموز و يک سرپرست تشکيل مي شد. در اين المپياد مجمع عمومي نيز تشکيل و اساسنامه برگزاري المپيادها تصويب شد. جالب اين که با گذشت سال ها بنيان اين اساسنامه هنوز تغيير نکرده است.                                                                          

المپياد سوم در 1969 در چکسلواکي، المپياد چهارم در 1970 در اتحاد جماهير شوروي، و المپياد پنجم سال بعد در بلغارستان برگزار شد. در اين المپياد اخير بود که تعداد دانش آموز شرکت کننده براي هر تيم به پنج نفر ارتقاء يافت. از المپياد ششم که در 1972 در روماني برگزار شد براي اولين بار کشورِِِي غير اروپايي يعني کوبا و کشوري از اروپاي غربي يعني فرانسه نيز شرکت کردند. گرچه تعداد کشورهاي شرکت کننده در المپيادها افزايش يافته بود اما متأسفانه هيچ کشوري ميزباني المپياد سال 1973 را نپذيرفت و در حالي که احساس مي شد برگزاري اين المپيادها از بين مي رورد لهستان پذيرفت بار ديگر ميزبان المپياد 1974 باشد. لهستان در اين سال براي اولين بار از تيم کشور آلمان غربي نيز براي حضور در المپياد دعوت کرد. ميزبان المپياد سال 1975 آلمان غربي بود. در اين سال در مجمع عمومي تغييراتي در اساسنامه المپياد به تصويب رسيد. مهمترين اين تغييرات يکي کم کردن تعداد پرسشهاي امتحان نظري از چهار سئوال به سه سئوال بود؛ ديگري کم کردن تعداد زبان هاي مورد استفاده از چهار زبان روسي، انگليسي، آلماني، و فرانسوي، به تنها دوزبان روسي و انگليسي بود؛ و سومين تغيير قراردادن يک روز استراحت ميان امتحان نظري و عملي براي دانش آموزان بود. در سالهاي 1975، 1976، و 1977 المپياد به ترتيب در کشورهاي آلمان شرقي، مجارستان (براي بار دوم)، و چکسلواکي (براي بار دوم) برگزار شد.

در سال 1984 المپياد در کشور سوئد برگزار شد. در اين المپياد با توجه به تعداد زياد کشورهاي شرکت کننده و هزينه بر بودن برگزاري المپياد ها ، کشور ديگري براي سال هاي بعد داوطلب برگزاري نشد. از اين رو تصميم گرفته شد که دبيرخانه اي ثابت با مسئوليت دکتر گورژوسکي تشکيل شود تا براي برگزاري درازمدت المپيادها برنامه ريزي کند. از آن سال المپيادها مرتبا برگزار شده است و معمولا کشور برگزار کننده براي چندين سال بعد نيز مشخص است.

 

 

  منبع : ParsSky.com

  نويسنده  : میلاد اکرام نیا

 

 

كوتوله نواختر Z زرافه

نواختر ها و كوتوله هاي نواختر وجود دارند . برخلاف شبيه بودن نامهايشان ، انها با مكانيزمي كاملا" متفاوت به وجود مي آيند و ستاره شناسان هنوز فكر مي كنند كه ستاره هاي مشابه هردو كار را انجام ميدهند .

  z زرافه ، يك كوتوله نواختر در آسمان شمالي دور ، كوتوله اي آشنا براي نسل آماتور رصد كنندگان ستارگان متغير بوده است . اين كوتوله هر سه هفته يا بيشتر با قدر10تا 13  روشن است و بعضي اوقات  در ميانه راه متوقف مي شوند .اين فعاليت بر اين مبنا  استوار شده است كه ناپايداري در صفحه گازي پيوسته سبب از بين رفتن تدريجي يك ستاره معمولي و كاهش يافتن آن به يك كوتوله سفيد مي شود . در فاصله هاي زماني منظم ، اين صفحه پيوسته داراي بار اضافي شده و ناگهان چسبندگي خود(اصطكاك سيال ماده )  را تغيير داده  و محتويات خود را در كوتوله رها مي كند. در زماني ديكر اين چرخه جهش و انفجار شكسته مي شود و گاز به آرامي كاهش مي يابد.يك چنين ستاره اي بايد  هر چند هزار سال يا بيشتر با شيوه اي  متفاوت و بسيار بزرگتر منفجر شود . لايه نازكي از هيدروژن تازه كه بر سطح كوتوله سفيد جمع شده است بايد به تدريج عميق و متراكم شود كه بتواند مانند يك بمب هيدروژني منفجر شود .ولي هيچ يك از كوتوله هاي نو اختر از زماني كه كشف شده اند چنين فرايندي را نداشته اند .

سرانجام منجمان يك توپ دودزا پيدا كرده اند .ميشل ام شارا  Micheal M. Shara) (و 15نفر از  همكارنش در شماره ي 8 مارس مجله ي نيچر گزارش دادند كه  Z زرافه  چندين سال نوري توسط حلقه اي از گازهاي متراكم فرا بنفش احاطه شده است . آنها حلقه ها را در منطقه وسيعي جايي كه ماهواره محقق تحولات ناسا (GALEX nasa) در پي بررسي كهكشان نزديك بود ، كشف كردند. مطالعات بعدي ثابت كرد كه حلقه ها با سرعت زيادي بيرون ريخته مي شوند . جرم بدست آمده از پوسته با آنچه كه از نواختر كلاسيك انتظار مي رفت تطابق داشت ولي به هيچ روش ديگري با اين موضوع كه ستاره گاز را به بيرون مي اندازد تطابق نداشت .انفجار نواختر ممكن است چندين هزار سال گذشته اتفاق افتاده باشد – وفتي كه زرافه فروتن Z به طور موقت با قدر 1 يا 2 درخشان شود .

 

 

تصوير : در اين تصوير كه با اشعه فرابنفش از ماهواره GALEX گرفته شده است ، پوسته نازك گاز توده اي نشان مي دهد كه سالها پيش انفجار يك نواختر كامل  بر روي كوتوله نواختر Z زرافه  اتفاق افتاده است (بالاي مركز) .زرد، نور فرابنفش را با طول موج حدودا"230 نانومتر نشان مي دهد؛ آبي فرابنفش قوي در 150 نانومتر است . چهارچوب دو سوم درجه  مربع است .زرافه Z 530 سال نوري دور است كه اين بدان معناست كه روشنترين قوس 2سال نوري با ستاره فاصله دارد .

 

 

  منبع : Sky&Telescope

  نويسنده  : سمانه سليماني

 

تاخیر سفر هاوکینگ به ایران

پژوهشگاه دانش های بنیادی(IPM) اعلام کرد سفر استفان هاوکینگ به ایران به تاخیر افتاده است

چندی پیش از سوی پژوهشگاه دانش های بنیادی اعلام شد که قرار است پروفسور استفان هاوکینگ روز 22 تیرماه به ایران عزیمت کنند. قرار بود ایشان علاوه بر بحث و تبادل نظر با فیزیکدانان پژوهشگاه و ایراد سخنرانی های تخصصی و عمومی در پایان سفر، در سی و هشتمین المپیاد جهانی فیزیک که در اصفهان برگزار می شود، نیز شرکت کنند. اما چندی پیش سایت رسمی پژوهشگاه خبری را مبنی بر تاخیر سفر ایشان به ایران و موکول شدن سفر به زمانی دیگر منتشر کرد. در این بیانه به تاریخ بعدی سفر اشاره نشده است. حضور استفان هاوکينگ در پژوهشگاه و در ديگر نقاط ايران عاملي براي شناساندن علوم به ويژه فيزيک و جايگاه مهم آن به جوانان، خواهد بود . علاوه بر آن با توجه ويژه اي که به ايشان مي شود اين امر مايه توجه بيشتر از طرف ساير دانشمندان به ايران و پژوهشگاه خواهد بود و در ارتقاء سطح کيفيت فعاليت هاي علمي و همچنين روابط علمي ايران با دانشمندان ساير کشورها اثر به سزايي خواهد داشت.

 

 

ایشان از زمان جواني در 21 سالگي در حالي که دانشجوي دانشگاه کمبريج بود مشکلات حرکتي را حس کرد و پس از معاينات معلوم شد که دچار بيماري علاج ناپذیری مي باشد. با روحيه قوي عليرغم انتظار متفاوت و مايوس کننده اي که پزشکان داشتند، تا هم اکنون که 65 سال با بيماري مبارزه کرده است . هرچند بيماري پيشرفت کرده و امکان هرگونه حرکتي حتي سخن گفتن را از او گرفته است، ولی او با انرژي و اميد به کار علمي خود و گسترش دانش ادامه داده است . اين تلاش و موفقيت خاص, او را در زمره شخصيت هاي نمونه در جهان قرار داده است .                                                                             

 

 

  منبع : IPM 

 

کشف آثار بخار آب در یک سیاره فرامنظومه ای

منجمان می گویند به شواهد وجود بخار آب در اتمسفر یک سیاره غول پیکر در خارج از منظومه شمسی پی برده اند.

 ردیابی بخار آب در سیاره HD 189733b با استفاده از تلسکوپ فضایی و قدرتمند اسپیتزر انجام شد و نتایج آن در نشریه علمی "نیچر" چاپ شده است. تلسکوپ اسپیتزر ناسا کیهان را در طیف فروسرخ رصد می کند.تیم منجمان در آن بخش از نور ستاره که از لبه های اتمسفر سیاره، به هنگام عبور آن از برابر ستاره مرکزی (از نگاه تلسکوپ اسپیتزر) تابیده است، در جستجوی نشانه های جذب آب در اتمسفر برآمدند.این تنها دومین باری است که وجود آب در یک سیاره خارجی - ورای منظومه شمسی - ردیابی می شود.برخی پژوهشگران استدلال می کنند که حضور آب می تواند مشخصه مشترک تمامی غول های گازی (سیاراتی از نوع کیوان و مشتری) باشد.HD 189733b حول ستاره ای در صورت فلکی "ثعلب" یا روباه (Vulpecula) در فاصله 64 سال نوری از ما می گردد.هرچند آب از عناصر کلیدی لازم برای پیدایش حیات است اما این سیاره به علت نزدیکی زیاد به ستاره مرکزی داغ تر از آن است که حاوی آثار حیات باشد.با توجه به اینکه فاصله این سیاره از ستاره مرکزی 30 بار کمتر از فاصله زمین از خورشید است دمای سطح آن از 930 درجه سانتیگراد در روز تا 700 درجه در شب متغیر است. این نوع سیارات به "مشتری های داغ" موسومند.

 

جیووانا تینتی از دانشگاه کالج لندن و همکارانش شعاع HD 189733b را در طول موج های مختلف اندازه گیری کردند. این کار با سنجش میزان نوری که حین گذر سیاره از برابر ستاره مسدود می شود انجام شد.سیاره در طول موج هایی که با آب متناظر است بزرگتر به نظر می رسید که حاکی از احتمال وجود آب در اتمسفر آن است.دکتر تینِتی گفت: "هرچند HD 189733b به هیچ وجه قابل سکونت نیست - و محیط آن در واقع خیلی خصومت آمیز است - کشف ما نشان می دهد که آب ممکن است برخلاف تصورات قبلی در بسیاری نقاط وجود داشته باشد."

 

خانم تینتی افزود: "شیوه ما را می توان در آینده برای مطالعه محیط هایی که برای پیدایش حیات مساعدتر است به کار گرفت."شان کِری، دیگر پژوهشگر تیم کاشفان از مرکز علمی اسپیتزر در کالیفرنیا گفت: "یافتن آب در این سیاره حاکی از آن است که سایر سیارات، حتی کرات سنگی، حاوی آب هستند."تلسکوپ اسپیتزر پیشتر در سال جاری به نخستین تلسکوپی بدل شد که نور دو "مشتری داغ" یعنی HD 189733b و HD 209458b را تحلیل یا در واقع از نوع ستاره مادر تجزیه می کند.حاصل آن دستاورد ایجاد نخستین "اثر انگشت" یا طیف نوری یک سیاره خارجی در تاریخ علم بود.گروه دیگری از منجمان قبلا به وجود بخار آب در اتمسفر HD 209458b پی برده بودند. آن مطالعه توسط منجمان آمریکایی در نشریه "استروفیزیکال" چاپ شده بود.سیارات خارج از منظومه شمسی به علت دوری از زمین با ابزار رصدی کنونی مستقیما قابل رویت نیستند.

 

 

  منبع : BBC

 

مشاهده تعدادی کهکشان های جدید در اعماق فضا

بنا به مشاهدات انجام شده تعدادی کهکشان جدید که تاکنون از دید بشر پنهان بودند در اعماق فضا و در فاصله ای حدود 13 میلیارد سال نوری از ما مشاهده و ثبت شدند. گزارش این موضوع به صورت تحقیقی در نشریه Astro Physic به چاپ رسید.

تیمی از اخترشناسان بین المللی اعلام کردند که اگر واقعا چنین کهکشان هایی وجود داشته باشند و مشاهدات آنها صحیح باشد، بدان معنی خواهد بود که این کهکشان ها در لحظات اولیه عالم یعنی حدود 500 میلیون سال بعد از مهبانگ به وجود آمده اند. این در حالی است که نور، تنها 300 هزار سال بعد از مهبانگ در جهان گسترشی قابل توجه داشته و قبل از آن هیچ چیز نمی درخشیده است، این دوره را زمان تاریکی می نامند.لذا این کهکشان ها نیز بسیار کم نور هستند.

 

کشف ستاره ها و کهکشان هایی که در نخستین لحظات عالم شکل گرفته اند یکی از اهداف کیهان شناسان است، ولی در بعضی موارد به علت آنکه تلسکوپ های موجود توان ثبت چنین اجرامی را ندارند، آنها را مجبور به استفاده از برخی قوانین فیزیکی می کند.

 

 

یکی از این قوانین، لنز گرانشی است که پیش بینی این پدیده توسط آلبرت اینشتن انجام گرفته بود. این پدیده سبب می شود تا به کمک تاثیر گرانشی توده کهکشان ها، نور منحرف و در نقطه ای کانونی شود و در این صورت ما می توانیم آنها را ثبت و مشاهده کنیم.

با کمک همین پدید بود که اخترشناسان پس از سه سال رصد با تلسکوپ کک بر فراز کوه موناکی در هاوایی توانستند 6 کهکشان را در چنین فاصله ای دور و نخستین لحظات تولد عالم کشف کنند زمانی که عالم تنها 4 درصد از عمر خود را گذرانده بود.

 

 

منابع : New Scientist Space و nasa news

 

 

سی و هشتمین المپیاد جهانی فیزیک

سي و هشتمين المپياد جهاني فيزيك از 22 تا 31 تير ماه 1386 در اصفهان برگزار خواهد شد . ايران از سال 1368 در اين مسابقه جهاني كه در آن سال در شهر ورشو، پايتخت لهستان برگزار مي شد شركت كرده و همواه جايگاه رفيعي ميان شركت كنندگان از كشورهاي مختلف كه در اين سال ها به حدود 85 كشور رسيده است، براي خود تثبيت كرده است. آمادگي براي ميزباني المپياد جهاني فيزيك در سال 1372 به دبيرخانه آن اعلام شد و پس از مدتي سال 2007 ميلادي براي اين منظور در نظر گرفته شد. المپياد فيزيك فراتر از يك رقابت علمي است. جوانان از بخش هاي مختلف جهان گرد هم مي آيند و هنگامي كه به كشور خود برمي گردند، نه تنها تجربه جديدي به دست آورده اند، بلكه مهم تر از آن درك مي كنند كه چگونه فرهنگ ها، اعتقادات و نظرگاه هاي مختلف، هويت منحصر به فردي به نام انسانيت را مي سازد. كميته برگزاركننده كه براي اين منظور از سوي وزير آموزش و پرورش منصوب شده است، از اواخر سال 1383 كار خود را شروع كرد و با گذشت زمان فعاليت خود را افزايش داده است. از مهم ترين و زمان برترين كارها، طرح سوال هاي نظري و تجربي بود و به اين دليل كميته علمي كه از همكاري تعدادي از دانشگاهيان استفاده مي كند، از ابتداي سال 1384 اقدامات خود را شروع كرده است. برگزارشدن 37 المپياد جهاني فيزيك و 18 بار انتخاب تيم از ايران براي شركت در اين مسابقات، كار كميته علمي را براي طرح سوال بسيار دشوار كرده است، زيرا اين كميته بايستي سوال هاي تمام اين دوره را مطالعه كند و سوال ها را طوري طراحي كند كه مشابهت بسيار زياد با آن ها نداشته باشد.                                                                      

 

پيچيدگي طرح سوال تجربي، بيش از سوال نظري است. پس از طرح اوليه سوال تجربي، آزمايش آن با تعداد محدود و سپس ساخت حدود 400 نمونه كاملا مشابه و آزمون آن ها براي اطمينان از درستي كار دشواري زيادي دارد. از ديگر چالش هاي كميته علمي، انتخاب حدود صد نفر، عمدتا از استادان دانشگا هها و دانشجويان دوره دكتري براي تصحيح ورقه هاي امتحان و آن هم در زمان بسيار فشرده 35 تا 40 ساعت است. دانش آموز شركت كننده در المپياد جهاني فيزيك براي سه سوال نظري و يك سوال تجربي، به طور متوسط حدود 50 برگ كاغذ را پر مي كنند. بنابراين گروه تصحيح مي بايست حدود 20 هزار برگ امتحاني با حدود 50 زبان را در مدت كوتاه تصحيح کند و نمره دهد و سپس در بحث با سرپرستان هر كشور از نمره هاي داده شده دفاع كند.

                                                                                                         

ساختمان مرکزی دانشگاه صنعتی اصفهان

 

براي انتخاب محل برگزاري المپياد فيزيك 2007، از مكان هاي مختلفي بازديد شد و سرانجام دانشگاه صنعتي اصفهان برگزيده شد. علت اين انتخاب به جز جاذبه هاي فرهنگي- تاريخي اصفهان، امكانات فراوان دانشگاه يادشده و گرد هم بودن آنها در يك منطقه محدود بود. دانشگاه صنعتي اصفهان داراي تالار با ظرفيت حدود 1000 نفر براي مراسم افتتاحيه و اختتاميه و ساير برنامه هاي جنبي، غذاخوري با گنجايش كافي، خوابگاه و مهمانسراي مجهز، سالن ورزش براي برگزاري امتحان ها، و امكانات ورزشي است كه همگي در فضاي دانشگاه قرار دارد و نزديكي انها به هم، بار حمل و نقل را به شدت كاهش مي دهد. فضاي طبيعي دانشگاه و جنگل كاري اطراف آن نيز بر جذابيت محل برگزاري مي افزايد. به اين ترتيب به جز محل اسكان سرپرستان و ناظران كه در دو هتل شهر اصفهان در نظر گرفته شده است و سالن بحث درباره سوالها كه نزديك هتل محل اقامت سرپرستان است، تمام فعاليت هاي مربوط به المپياد فيزيك 2007 در محوطه دانشگاه صنعتي اصفهان متمركز است. برگزاري سي و هشتمين المپياد جهاني فيزيك ده روز به طول مي انجامد كه روز اول ورود تيم ها و روز دهم برگشت تيم هاست. در مدت هشت روز باقيمانده، دانش آموزان شركت كننده در مسابقات، در دو امتحان كه هر كدام 5 ساعت است شركت مي كنند و بايد براي بقيه وقت آنها برنامه هاي جذاب و سرگرمي هاي سودمند تدارك ديد تا آنها ضمن آشنائي با ويژگي هاي فرهنگي، اجتماعي،..... ايران با خاطره خوش به كشور خود بازگردند. اگرچه فرصت آزاد سرپرستان به اندازه دانش آموزان نيست، زيرا بخشي از وقت آن ها در جلسات بحث سوال ها، ترجمه آنها، همكاري در تصحيح ورقه هاي دانش آموزان خود و بحث درباره نمره ها مي گذرد، اما براي آنها نيز بايد برنامه ريزي تفريحي و سرگرم كننده در نظر گرفت. طراحي چنين برنامه هائي كه با سليقه حدود 90 مليت سازگار باشد و در ضمن در چارچوب معيارهاي فرهنگي- اجتماعي ايران باشد، كار چندان آساني نيست. البته جاذبه هاي شهر اصفهان بخشي از اين مشكل را برطرف مي سازد، زيرا آن قدر جذاب است كه همه آن را مي پسندند. بخش مهمي از فعاليتهاي كميته برگزاركننده براي تدارك چنين برنامه هائي صرف مي شود تا با همكاري تمام دست اندركاران ديگر اين وظيفه را به خوبي انجام دهد.                                              

 

مراسم افتتاحيه و اختتاميه دو رويداد مهم المپياد جهاني فيزيك است كه نمود برجسته اي دارد و مي توان گفت به نوعي ويترين اين رويداد جهاني است، زيرا بقيه فعاليتها كم و بيش در پشت صحنه اتفاق مي افتد. در مراسم افتتاحيه دانش آموزان شركت كننده با نظم خاصي روي صحنه آمده و نام كشورشان اعلام مي شود. در اين مراسم كشور ميزبان فرصت خوبي براي معرفي خود از ديدگاه هاي مختلف دارد و با فيلم، نمايش، موسيقي، .... ضمن ارائه يك برنامه جذاب سعي مي كند تاثير مثبتي بر حاضران بگذارد. در اين مراسم مجموعه اي از سخنراني هاي كوتاه كه يكي از آنها سخنراني كليدي براي گشايش المپياد جهاني فيزيك را رسما اعلام مي كند و نيز تعدادي برنامه هنري ارائه مي شود.

 

 

      گر بهشتی باشد اندر آسمان    عکس آن افتاده روی اصفهان                    

                    

مراسم اختتاميه كه بخش عمده آن به اهداي جايزه به دانش آموزان مي گذرد، پر از هيجان است و صحنه تالار مرتب با نور فلاش دوربين ها روشن مي شود. اگرچه پيش از مراسم اختتاميه دانش آموزان از رتبه و مدال خود اطلاع دارند، اما با اعلام هر نام و مدالي كه داده مي شود، فريادهاي شادي فضاي تالار را پر مي كند و دوربين ها برنده را تا آمدن به صحنه و رفتن از آن تعقيب مي كند. در اين ميان دادن مدال هاي طلا و جايزه برندگان برجسته، با هيجان و شادي زيادتري همراه است و تشويق حدود هزار نفر حاضران در تالار به اوج خود مي رسد. معمولا رتبه علمي، اجتماعي، سياسي كسي كه مدال را به گردن دانش آموز مي اندازد، با افزايش سطح مدال از برنز به طلا، بالا مي رود و برندگان جوايز ويژه جايزه خود را از دست كساني دريافت مي كنند كه داراي بالاترين مقام علمي، اجتماعي و يا سياسي هستند.                                  

 

كشور ميزبان براي هر تيم دانش آموزي از يك كشور كه اكثرا 5 نفر و گاهي كمتر است، يك راهنما در نظر مي گيرد. سعي مي شود راهنماي يك تيم دانش آموزي، به زبان آنها آشنا باشد، اما در مواردي كه كسي آشنا به آن زبان در دسترس نباشد، راهنماي آشنا به زبان انگليسي، فرانسه،.... براي آن تيم انتخاب مي شود و با توجه به آموزش زبان خارجي در مدارس تمام كشورها، ارتباط راهنما با دانش آموزان با اين زبان انجام مي شود. راهنماها از اولين لحظه ورود تيم به ايران، تا آخرين لحظه اي كه ايران را ترك مي كنند، با دانش آموزان همراه خواهند بود و كاملا از آنها مراقبت مي كنند تا هيچ مشكلي براي آنها پيش نيايد. اين راهنماها كه كم و بيش هم سن و سال دانش آموزان شركت كننده در المپياد فيزيك هستند، به سرعت با آنها خو مي گيرند و چنان علاقه اي به هم پيدا مي كنند كه گاهي هنگام جداشدن از هم، همانند دوستان چند ساله متاثر مي شوند و حتي ديده شده است گريه راه كلمات خداحافظي را بر انها مي بندد. ثبت لحظه به لحظه المپياد جهاني فيزيك به عنوان يك رويداد علمي- فرهنگي از اهميت فراواني برخوردار است. معمولا از تمام بخش ها عكس و فيلم گرفته مي شود و اينترنت اين فرصت را فراهم مي آورد كه بلافاصله هر كس در هر كجاي جهان آن را ببيند و به ويژه آشنايان اعزام شدگان به المپياد را از احوال آنان با خبر كند. به جز روز ورود تيم ها، در تمام روزهاي بعد هر كس در اولين ساعات روز با يك نشريه روزانه كه عمدتا تصويري است روبه رو مي شود كه تمام آنچه را كه در روز قبل روي داده است در خود دارد. پس از پايان برگزاري المپياد جهاني فيزيك و در يك فرصت چندماهه يك كتاب نيز منتشر مي شود كه در ان شرح كاملي از المپياد برگزارشده ارائه مي شود و معمولا در المپياد سال بعد ميان شركت كنندگان توزيع مي شود. در سالهاي اخير كه فناوري ثبت تصوير گسترش پيدا كرده است، تهيه یک عدد دی.وی.دی نيز به كتاب اضافه شده است و به اين ترتيب آيندگان مي توانند با تماشاي آن تصوير عيني تري از آنچه در گذشته روي داده است به دست آورند.

 

ساختار :

 مسابقه المپياد فيزيک در دو روز برگزار مي شود، يک روز براي امتحان نظري و يک روز تجربي. در امتحان نظري سه سئوال طرح مي شود که در مجموع چهار زمينه مختلف فيزيک دبيرستاني را پوشش مي دهد. مدت امتحان پنج ساعت است. امتحان تجربي در روز ديگر برگزار مي شود و در آن يک يا دو مسئله به دانش آموزان داده مي شود. مدت اين امتحان نيز پنج ساعت است. بين دو امتحان نظري و تجربي يک روز استراحت است. هر تيم از حداکثر پنج دانش آموز و دو مربي تشکيل مي شود. دانش آموزان از دبيرستان يا هنرستان هستند و دانش آموزان مدارس عالي و دوره هاي فوق ديپلم پذيرفته نمي شوند. مربي ها اعضاي مجمع عمومي هستند و در مجمع حق راي دارند. سئوالها به زبان خود دانش آموز به او داده مي شود و دانش آموز نيز مسئله را به زبان خود حل مي کند. به اين ترتيب مدتي از وقت مربي صرف ترجمه سئوال ها و پاسخ ها مي شود. نکته ديگر اين که پس از تصحيح اوراق توسط گروه تصحيح که از کشور برگزار کننده است، مربي هر کشور حق دارد به نمره تيم خود اعتراض کنند. اين اعتراض نيز در روز خاصي انجام مي شود.

 

هزینه ها :

 از نظر هزينه ها قاعده کلي اين است: هزينهء سفر تمامي شرکت کنندگان يک کشور اعم از دانش آموز، مربي، ناظر، و ميهمان توسط خود آن کشور پرداخت مي شود. اما هر کشور از لحظه ورود به کشور ميزبان تا لحظه خروج ميهمان است يعني هزينه هاي وي شامل اقامتگاه، غذا، رفت و آمد، گردش ها و غيره توسط کشور ميزبان پرداخت مي شود. اخيرا به واسطه هزينه سنگين برگزاري و قدرت مالي بسياري کشورها، قرار شده است کشورهاي شرکت کننده داوطلبانه مبلغي مشخص را به عنوان "حق شرکت" پرداخت کنند. به نظر مي رسد اين مبلغ کم کم از حالت داوطلبانه خارج و اجباري شود. تعداد کشورهاي شرکت کننده در المپياد فيزيک هر سال افزايش يافته است، به طوري که سال گذشته در المپياد سنگاپور 82 کشور حضور داشتند. تعداد زياد شرکت کننده، به علاوه هزينه تهيه وسايل امتحان تجربي که در آن همه دانش آموزان مي بايست با وسيله اي يکسان امتحان دهند هزينه برگزاري المپيادها را بسيار بالا برده و برگزاري آن را بسيار دشوار کرده است. با توجه به اين مسائل موضوع برگزاري المپيادهاي منطقه اي مد نظر قرار گرفته است. اين فکر جديد نيست و تا کنون المپياد کشورهاي ناحيه بالکان، المپياد کشورهاي ناحيه خليج فارس، و المپياد کشورهاي آسيايي، هر يک در نواحي مربوط به خود برگزار شده است.

 

کميته برگزارکننده المپياد 2007

 

دکتر محمد سپهري راد، از دانشگاه شهيد بهشتي، رئيس کميته

 دکتر محمدرضا اجتهادي، از دانشگاه صنعتي شريف، مسئول کميته علمي

 آقاي حسين ميرزايي، از وزارت آموزش و پرورش و رئيس باشگاه دانش پژوهان جوان

 دکتر منصور وصالي، از دانشگاه تربيت معلم شهيد رجايي، مسئول کميته فوق برنامه

 مسئول دبيرخانه: خانم ترانه شيمي

 ارگان برگزار کننده: وزارت آموزش و پرورش

 

اعضاء کمیته علمی المپیاد

 دكتر محمدرضا اجتهادي، دانشگاه صنعتي شريف (رئيس كميته)

  دكتر اميد اخوان، دانشگاه صنعتي شريف

  دكتر رضا عسگري، پژوهشگاه دانشهاي بنيادي

  آقاي سيد مهدي فاضلي، دانشجوي دكتري دانشگاه صنعتي شريف

 دكتر فرهنگ لران، دانشگاه صنعتي اصفهان

 دكتر سامان مقيمي عراقي، دانشگاه صنعتي شريف

 دكتر ارشميدس نهال، دانشگاه تهران

 دكتر نيما همداني رجاء، پژوهشگاه دانشهاي بنيادي

 

 تاریخچه المپیاد جهانی فیزیک

 المپياد جهاني فيزيک مسابقه اي است بين المللي در فيزيک و براي دانش آموزان دبيرستاني. اولين اين مسابقات در سال 1967 در ورشو (لهستان) برگزار شد. از آن تاريخ به بعد اين المپيادها به جز سه سال (1973، 1978، و 1980) همه ساله در يکي از کشورهاي جهان برگزار شده است.در اين اولين المپياد دعوتنامه براي کشورهاي اروپاي مرکزي ارسال شده بود و چهار تيم که عبارت بودند از بلغارستان، چکسلواکي، مجارستان، و روماني اين دعوت را پذيرفتند (با در نظر گرفتن دانش آموزان کشور ميزبان، لهستان، پنج تيم در مسابقه حضور داشتند. ). در اين المپياد يک روز به امتحان نظري و يک روز به امتحان تجربي اختصاص داشت. نکته قابل توجه اين بود که دانش آموزان مي بايست صبر مي کردند تا برگه هاي امتحاني آنها تصحيح شود. به اين ترتيب دو روز وقت آزاد داشتند که براي آنها سفري تفريحي با هواپيما در داخل لهستان تدارک ديده شد. دومين المپياد بلافاصله سال بعد در مجارستان ترتيب يافت. در اين المپياد به تعداد کشورهاي شرکت کننده سه کشور آلمان شرقي، اتحاد جماهير شوروي، و يوگسلاوي اضافه شده بود. در دومين المپياد نيز مانند المپياد اول تيم هر کشور از سه دانش آموز و يک سرپرست تشکيل مي شد. در اين المپياد مجمع عمومي نيز تشکيل و اساسنامه برگزاري المپيادها تصويب شد. جالب اين که با گذشت سال ها بنيان اين اساسنامه هنوز تغيير نکرده است.                                                                           

 

المپياد سوم در 1969 در چکسلواکي، المپياد چهارم در 1970 در اتحاد جماهير شوروي، و المپياد پنجم سال بعد در بلغارستان برگزار شد. در اين المپياد اخير بود که تعداد دانش آموز شرکت کننده براي هر تيم به پنج نفر ارتقاء يافت. از المپياد ششم که در 1972 در روماني برگزار شد براي اولين بار کشورِِِي غير اروپايي يعني کوبا و کشوري از اروپاي غربي يعني فرانسه نيز شرکت کردند. گرچه تعداد کشورهاي شرکت کننده در المپيادها افزايش يافته بود اما متأسفانه هيچ کشوري ميزباني المپياد سال 1973 را نپذيرفت و در حالي که احساس مي شد برگزاري اين المپيادها از بين مي رورد لهستان پذيرفت بار ديگر ميزبان المپياد 1974 باشد. لهستان در اين سال براي اولين بار از تيم کشور آلمان غربي نيز براي حضور در المپياد دعوت کرد. ميزبان المپياد سال 1975 آلمان غربي بود. در اين سال در مجمع عمومي تغييراتي در اساسنامه المپياد به تصويب رسيد. مهمترين اين تغييرات يکي کم کردن تعداد پرسشهاي امتحان نظري از چهار سئوال به سه سئوال بود؛ ديگري کم کردن تعداد زبان هاي مورد استفاده از چهار زبان روسي، انگليسي، آلماني، و فرانسوي، به تنها دوزبان روسي و انگليسي بود؛ و سومين تغيير قراردادن يک روز استراحت ميان امتحان نظري و عملي براي دانش آموزان بود. در سالهاي 1975، 1976، و 1977 المپياد به ترتيب در کشورهاي آلمان شرقي، مجارستان (براي بار دوم)، و چکسلواکي (براي بار دوم) برگزار شد.

در سال 1984 المپياد در کشور سوئد برگزار شد. در اين المپياد با توجه به تعداد زياد کشورهاي شرکت کننده و هزينه بر بودن برگزاري المپياد ها ، کشور ديگري براي سال هاي بعد داوطلب برگزاري نشد. از اين رو تصميم گرفته شد که دبيرخانه اي ثابت با مسئوليت دکتر گورژوسکي تشکيل شود تا براي برگزاري درازمدت المپيادها برنامه ريزي کند. از آن سال المپيادها مرتبا برگزار شده است و معمولا کشور برگزار کننده براي چندين سال بعد نيز مشخص است.

                                                                                                         

 منبع : ParsSky

نويسنده  : علی پزشکی

 

 

پرواز فضاپیمای طلوع بار دیگر به تاخیر افتاد

در حالی که همه آماده تماشای پرتاب موشک دلتا 2 و فضاپیمایی که درون آن قرار دارد، هستند پرواز به دلیل آب و هوای نامناسب و مسائلی که در دومین مرحله سوخت گیری موشک به وجود می آید، بار دیگر به تاخیر می افتد. دوباره پرواز فضاپیمای " طلوع " به تاخیر می افتد. سفری که قرار بود آذرماه سال 1382 انجام شود، اما تا به حال چند بار به تعویق افتاده است. مرحله بعدی پرواز به 24 تیرماه، موکول شده است. امکان دارد این تاریخ نیز به علت تقارن با پرتاب آزمایشگاه مجهز فونیکس به مریخ به تاخیر افتد. فضاپیمای طلوع به منظور بررسی کمربند سیارک ها( منطقه ای میان مریخ و مشتری شامل صد هزار خرده سنگ ) به طور عمومی و انجام تحقیقات بر روی دو سیارک وستا و سرس، به طور خصوصی تدارک دیده شده است. از مشخصه های طلوع می توان به آنتن بزرگ، صفحات خورشیدی طویل، سه موتور یونی و... اشاره کرد. فضاپیمای طلوع در سال 1399 به وستا می رسد. 

 

                

 

وستا سیارکی است که از آغاز پیدایش منظومه شمسی تا به حال وضعیت ثابتی نداشته است. چندی پیش که هابل تصویری از این سیارک در 24 اردیبهشت ماه امسال تهیه کرد، دانشمندان متوجه دهانه بسیار بزرگی در اندازه 456 کیلومتر، در قسمت جنوبی آن شدند. جسمی که باعث ایجاد این دهانه شده است، اگر به زمین برخورد می کرد، می توانست اقیانوس آرام را از میان بردارد. فضاپیمای طلوع در سال 1404 به سرس می رسد. سیارکی که شواهدی مبنی بر وجود آب، در زیر سطح آن وجود دارد. فضاپیمای طلوع طرحی مشترک میان چند سازمان فضایی بزرگ نظیر ناسا، آلمان، ایتالیا و... است. این فضاپیمای 1250 کیلوئی، حاوی لوح فشرده ای از نام 360000 نفری است که در این طرح ثبت نام کرده اند و اینک طلوع نام آنها را به کمربند سیارک ها می برد.

   

  منبع : SpaceFlightNow.Com

 

فضاپیمای کاسینی توانست در هایپرون یکی از اقمار زحل آثاری از هیدروکربن و یخ پیدا کند

هایپرون قمری از جمع 60 قمر کشف شده در حال گردش به دور سیاره زحل است. این قمر مدتی است سوژه مطالعاتی فضا پیمای کاسینی شده است. در جدیدترین تصاویر ارسال شده کاسینی آثاری از هیدروکربن در سطح آن مشاهده شد که یافته ای بسیار با ارزش تلقی میشود. از آنجا که یکی از پیش نیاز های مهم تشکیل حیات ملکولی و یاخته های زیستی در کیهان وجود هیدروکربن و مشتقات آن است این یافته ارزشمندی است.تصاویر جدید که در طیف فرابنفش تهیه شده نشان از وجود دی اکسید کربن همراه با ملکولهای یخ زده آب در بخش هایی از این قمر دارد.

 

 

 

فضاپیمای کاسینی محصول همکاری سازمانهای فضائی ناسا و اسا و ایتالیا است که سفر خود را از سال 1997 برای کاوش در قلمرو زحل آغاز کرد. برای اطلاعات بیشتر از این فضاپیما و همچنین مشاهده آخرین تصاویر ارسال شده از آن به نشانی های زیر مراجعه نمایید.

 

 

  منبع : Saturn.jpl.nasa.gov

  نويسنده  : محمد رحيمي

 
صفحه 11 از 16