آموزش مهمترین عناوین خبری در سال 1386


نخستین شب جهانی نجوم

شنبه 29 اردیبهشت 1386 نخستین شب جهانی نجوم خیابانی برگزار می شود و منجمان آماتور علاقه مند به نجوم در سراسر دنیا در این شب با تلسکوپهای خود زیباییهای آسمان را به رهگذران پیاده‌رو و معابر عمومی نشان می‌دهند.

 

در بسیاری در کشورهای جهان شماری از منجمان آماتور به ترویج نجوم می پردازند. یکی از پیشگامان چنین کاری جان دابسون، منجم آماتور و تلسکوپ ساز مشهوری است که با تلسکوپهای دست ساز و ساده خود بیش از ۶ دهه است که به کمک گروهی از منجمان آماتور دلباخته اجرام آسمان را در پیاده روهای شهر سانفرانسیسکو به رهگذران نشان می‌دهد. امروز تلسکوپهای طرح دابسون متداول ترین تلسکوپ آماتوری در جهان به شمار می روند (تلسکوپ بازتابی دابسونی) و شیوه ترویج نجوم دابسون نیز به نام نجوم خیابانی شناخته شده است. قرار دادن یک یا چند تلسکوپ در یک شب صاف، به خصوص اگر پدیده ای در آسمان باشد، رهگذران بسیاری را جذب می کند. بسیاری از آنها نخستین بار است که از درون تلسکوپ به آسمان نگاه می کنند و دیدن شوق وصف ناشدنی نخستین نگاه به حلقه زحل یا گودال های ماه همان چیزی است که "منجمان پیاده رو" را سرشار از لذت می کند. آنها همراه رصد اطلاعات ساده و به خاطر ماندنی‌ای را نیز به همراه نشان دادن تصویری از آن جرم که با تلسکوپهای بزرگ تهیه شده است در اختیار مخاطبان خود قرار می‌دهند.

 برای هماهنگ سازی و توسعه فعالیت زیبای نجوم خیابانی به کوشش جان د ابسون، انجمن بین المللی نجوم خیابانی  تاسیس شده است. این انجمن در شب شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۶ ( ۱۹ مه ۲۰۰۷ ) نخستین شب جهانی نجوم خیابانی را با همکاری منجمان آماتوری در سراسر جهان برگزار می کنند. شبی که جلوه های بی نظیر آسمان‌شب مردم را در خیابانهای شهرهای مختلف دنیا غافلگیر می کند. در ایران نیز انجمن نجوم ایران - شاخه آماتوری از طریق ماهنامه نجوم با انجمن بین المللی نجوم خیابانی مرتبط شد. انجمن نجوم ایران در همکاری با شب جهانی نجوم خیابانی از منجمان آماتور علاقه مند به این کار در سراسر ایران دعوت می‌کند که در این شب برنامه‌ای را در منطقه خود ارائه کنند.

 

 

نحوه همکاري

تا کنون بیش از ۱۰۰۰ تلسکوپ و منجم آماتور که در تمام قاره های جهان (بجز جنوبگان) پراکنده اند به این برنامه پیوسته اند. حتی در مناطق پر آشوبی مانند عراق (منطقه کردستان) نیز منجمان آماتوری شب جهانی نجوم خیابانی را برگزار می کنند. دوستداران این فعالیت در ایران می‌توانند با مراجعه به پایگاه اینترنتی شب جهانی نجوم خیابانی  اطلاعات بیشتری را کسب کنند و با ارسال نامه‌ای انگلیسی به دبیر این برنامه دانا اسمیت (Donna Smith) به نشانی این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه‌ها محافظت می شود. برای مشاهده آن نیاز به فعال کردن جاوا اسکریپت دارید.    علاقه خود را به همکاری در این برنامه و اطلاعات و نشانی خود را  در اختیار بگذارند. کپی الکترونیک این نامه می تواند برای ثبت اطلاعات فعالیت منجمان آماتور ایرانی در بانک اطلاعاتی انجمن نجوم ایران و تنظیم گزارش این برنامه در ایران برای ای میل عمومی شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه‌ها محافظت می شود. برای مشاهده آن نیاز به فعال کردن جاوا اسکریپت دارید. يا این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه‌ها محافظت می شود. برای مشاهده آن نیاز به فعال کردن جاوا اسکریپت دارید.   ارسال شود (یا گزارش جداگانه‌ای به انجمن نجوم ایران ارسال شود).

 

نکاتی درباره برگزاری شب جهانی نجوم خیابانی:

- معابر پر رفت آمد عمومی بهترین انتخاب است به شرط اینکه امنیت کافی برای کار شما و استقرار تلسکوپتان فراهم باشد. برای این کار همیشه بهتر است با مراکز ذی صلاح در این زمینه هماهنگ کنید (مانند نیروی انتظامی). مثلا در یک پارک یا فرهنگسرای پر رفت و آمد این برنامه را با مسئولان آن جا از قبل هماهنگ کنید و اهمیت این برنامه بین المللی را با آنها در میان بگذارید.

 

- بهتر است این برنامه را گروهی برگزاری کنید تا در صورتی که جمعیت زیادی جمع شدند بتوانید پاسخگوی سوالات و نظرات همه و امنیت ابزارتان باشید.

جان دابسون

 

- با اطلاعات علمی کافی به سراغ برگزاری چنین برنامه ای بروید و سعی کنید فقط اطلاعات بسیار ساده و مثالهای به یاد ماندنی و دور از اعداد گیج کننده نجومی را در اختیار مخاطبان رهگذر قرار دهید.

 

- این شب برخلاف روز نجوم که اغلب در مراکز نجومی برگزار می شود بهتر است در عمومی ترین مناطق (به شرط امنیت کافی) برگزار شود. سعی کنید در جایی قرار بگیرید که رهگذران از دیدن تلسکوپ، یک منجم و جلوه های آسمان غافلگیر کنید.

 

- نجوم خیابانی به صبر و حوصله بسیار زیادی نیاز دارد که بتوانید پاسخگوی رهگذانی با خلق و خو، رفتار و سوالات متفاوت باشید. اگر از چنین صبر بلندی برخودار نیستید تلسکوپتان را به خیابان نبرید.

 

- همان طور که در نقشه راهنمای آسمان این صفحه مشخص است افق غرب آسمان ابتدای شب ۲۹ اردیبهشت سرشار از زیبایی است. در لب افق عطارد که کمتر فرصا رصد آن پیش می‌آید دیده می‌شود و بالاتر ماه و ناهید (درخشان‌ترین سیاره) در کنار هم (حدود ۵ درجه‌ای) منظره بسیار چشمگیری را پدید آورده اند. کمی بالاتر در امتداد دایره‌البروج زحل هم دیده می‌شود و ساعتی از شب که بگذرد سیاره درخشان مشتری نیز از فقا شرق سر‌می‌زند. به این ترتیب برای رهگذران ناآشنا با آسمان شب فرصتی است که چند سیاره در یک زمان ببینند و با تلسکوپ نخستین نگاه خود را به حلقه‌‌های زحل، گودال‌های ماه و قمرهای مشتری بیندازند. جالب است اگر زمان و مشخصات ظهور ماهواره‌‌های درخشان آن شب (مانند ماهواره‌های ایریدیوم) را از پایگاه مرجع رصدگران ماهواره‌ها استخراج کنید و به رهگذران این ماهواره‌ها را نیز نشان دهید. آنها بدون شک از پیش‌بین و ظهور دقیق یک ماهواره در آسمان و مشاهده آن شگفت زده خواهند شد.

 

- سعی کنید به جای استفاده از تلسکوپهای گران بها و پیچیده الکترونیک با ساده ترین تلسکوپها نجوم خیابانی را انجام دهید تا هم به مردم نشان دهید که زیباییهای آسمان با ساده ترین ابزارها هم دیده می شود و هم خطر کمتری در صدمه دیدن ابزارتان کرده باشید.

 

- اگر لکه خورشیدی جالب توجهی بر قرص خورشید است(از پایگاه مرجع اقلیم فضایی مطمئن شوید)  یا تلسکوپ خورشیدی (اچ-آلفا) کوچکی دارید یا اینکه ماه یا زهره در آسمان روز دیده می شود فرصت مناسبی است که رصد را پیش از غر وب خورشید نیز انجام دهید. بخشی از نجوم خیابانی نشان دادن جلوه های آسمان روز است.

 

- بسیاری از سوالات عمومی رهگذران درباره بشقاب های پرنده، سیاهچاله ها و کرمچاله ها یا سفر های تخیلی فضایی یا درباره طالع بینی خواهد بود سعی کنید با صحبت درباره آنچه در تلسکوپ و در آسمان شب می بینند آنها را با ماهیت علمی اخترشناسی و جذابیتهای ساده و واقعی آن آشنا کنید. از صحبت درباره موضوعات پیچیده اخترفیزیک و کیهان شناسی که نه شما و نه رهگذر آن را درک می کند بپرهیزید.

 

- بهتر است نجوم خیابانی را رایگان برگزار کنید. برخی منجمان آماتور در جهان هزینه صدمه ابزار و وقتی را که نجوم خیابانی می گذارند از دریافت دلخواه وجه کمکی اندکی از رهگذران پوشش می دهند اما بهتر است این کار در شب بین المللی نجوم خیابانی برای همه رهگذران رایگان باشد . انجام این کار شاید به ترویج فرهنگ فعالیتهای سرگم کننده تفریحی، هنری و علمی در خیابان مانند نمایش، نقاشی و حتی نجوم خیابانی در ایران نیز کمک کند.

 

- علاقه مندانی که به نجوم خیابانی علاقه بسیار دارند همچنین می توانند عضو انجمن بین المللی نجوم خیابانی شوند که اطلاعات آن در این صفحه در دسترس است:  http://www.sidewalkastronomynight.com/id12.html

 

  منبع : روابط عمومي شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران

 

كشف پيرترين ستاره ي جهان

دانشمندان به تازگي موفق به كشف پيرترين ستاره ي جهان شدند ستاره اي كه تقريبا پا با پاي جهان عمر كرده است. اما دانشمندان چگونه عمر ستارگان را تعيين مي كنند

 بنا به محاسبه ي دانشمندان  13.7 بيليون سال ازز عمر جهان مي گذرد . با اين حساب پيدا كردن ستاره اي با سن 13.2 بيليون سال بسيار شگفت انگيز به نظر مي رسد . اين بدان معناست كه اين ستاره ي پير مدت زمان كمي پس از انفجار بزرگ بوجود آمده است يعني تنها چند صد ميليون سال از "جهان ما " كوچك تر است .

 

 

اين ستاره ي كهن سال كه به تازگي توسط رصد خانه اروژايي جنوبي VLT كشف شده است ، HE 1523-0901 نام گذاري شده .

 ستاره شناسان با مشاهده ي چنين ستارگاني مي توانند پيش بيني كنند كه به ستاره اي كهن سال نگاه مي كنند اما آنها چگونه مي توانند سن اين ستارگان را به اين دقت محاسبه كنند ؟

 

 تاريخ گذاري و تعيين سن ستارگان بسيار مشكل به نظر مي رسد . نحوه ي كار دانشمندان بسيار شبيه به كار باستان شناسان است ، باستان شناسان براي تاريخ گذاري بروي اجسام كشف شده در حفاري ها از شيوه اي موسوم به راديوكربن استفاده مي كنند و با بكارگيري ايزتوپ هاي كربن سن وسايل پيدا شده در حفاري ها را تعيين مي كنند .

 ستاره شناسان براي تعيين سن اين ستاره با استفاده از رصد خانه VLT  فراواني عناصر گوناگون راديو اكتيو مانند اورانيوم و توريم را در اطراف ستاره اندازه گيري مي كنند . اين عناصر راديو اكتو براي ستاره شناسان در حكم ايزوتوپ هاي كربن است براي كاوش گران آثار باستاني .

 هنگامي كه يك ستاره شكل مي گيرد عناصر راديواكتيو شروع به واپاشي مي كنند و به عناصر سبك تر تبديل مي شوند . با دانستن آهنگ واپاشي و همچنين اندازه گيري دقيق ميزان اين عناصر دانشمندان قادر خواهند بود سن يك ستاره را تعيين كنند حتي اگر 13.2 بيليون سال از عمر ستاره اي گذشته باشد .

 

 

ماده تاریک باعث خاموشی ستارگان اولیه شده است

به راستی ماده تاریک در دوران اولیه کیهان چه نقشی داشته است؟ از آنجا که بخش وسیعی از عالم، از ماده تاریک تشکیل شده ،روشن است که این ماده اسرار آمیز در روند عالم تاثیر به سزایی دارد.

 گروهی از محققین بر این عقیده اند که مواد چگال تشکیل دهنده ماده تاریک، با شکل گیری ستارگان تاریک نخستین ، مانع از ورود نسل اولیه ستارگان به مرحله "رشته اصلى" شده اند.ستارگان تاریک به جای سوختن هیدروژن ( همجوشی هسته ای)،با نابودی ماده تاریک گرم می شدند و به احتمال زیاد این ستارگان هنوز هم در گوشه ای از کیهان وجود دارند.

 تنها چندین صد هزار سال پس از انفجار بزرگ با سرد شدن تدریجی کیهان، مواد اولیه از ابر های گاز يونيده ابر گرم جدا شدند و در اثر گرانش گرد هم آمدند و ستارگان نخستین را شکل دادند.اما این ستارگان با ستارگانی که ما امروز می بینیم تفاوت های عمده ای داشته اند.آنها به طور کلی از هیدروژن و هلیم تشکیل می شدند و پس از این  که جرم شان  بسیار زیادی می شد با انفجاری مهیب تبدیل به ابر نو اختر می گشتند. انفجار های ابر نواختری پی در پی و همجوشى هسته اى این دست از ستارگان، باعث ورود عناصر سنگین تری به کیهان می شد.

 

ماده تاریک در دوران اولیه کیهان، حکم فرما بوده است. این ماده اسرار آمیز با گرانش خود مواد موجود در کیهان را به دور هم جمع کرده و هاله ای آز آنها تشکیل می داده است. همچنان که ستارگان اولیه در درون هاله هایی از ماده تاریک در کنار هم  گرد می آمدند، پروسه ای که از آن تحت عنوان سرد شدن مولکولی هیدروژن یاد می شود،به ،فروپاشی آنها به داخل ستارگان کمک می کرده. البته این ایده متداولی است که مورد پذیرش شمار زیادی از اخترشناسان می باشد.

 اما عده ای از محققین ایالات متحده بر این عقیده اند که ماده تاریک صرفا به واسطه گرانشش تاثیر گذار نبوده ، و به طور عمیق تری در کیهان درگیر بوده است.نتایج تحقیقات این گروه تحت عنوان " ماده تاریک و ستارگان نخستین : فاز جدیدی از تکامل تدريجى ستاره ای" به چاپ رسیده است.

 

هنگامی که ریز ذرات ماده تاریک به هم فشرده می شوند،از بین می روند.ذارت در فرایند نابودی مقدار زیادی حرارات ایجاد کرده و باعث اختلال در  مکانیزم پروسه سرد شدن مولکولی هیدروژن می شوند. همجوشی هسته ای هیدوژن می ایستد و فاز نوین ستاره ای  "ستاره تاریک" آغاز می گردد.بدین ترتیب گوی های پرجرمی از هیدروژن و هلیوم به جای همجوشی هسته ای از نابودی ماده تاریک حاصل می آیند.

 

 

نمایی خیالی از ستارگان نخستین

 

 اگر این ستارگان به میزان کافی پایدار باشند، احتمال می رود شماری از آنها هنوز هم وجود داشته باشند.این بدان معنا است که جمعیت های ستارگان نخستین هیچگاه به مرحله "رشته اصلی" نرسیده اند و همچنان در پروسه توسعه نيافته نابودی ماده تاریک به سر می برند و به بیان دیگر عقب مانده اند.

 همچنان که ماده تاریک در این فرایند به مصرف می رسد.مقادیر دیگری از ماده تاریک در سایر نقاط به عنوان جایگزین به سوی هاله جریان خواهند یافت تا هسته همچنان گرم بماند.بدین ترتیب همجوشی هسته ای هیدروژن همانند گذشته دیگر ادامه نخواهد یافت.

 

از طرف دیگر ممکن است ستارگان تاریک نتوانند برای مدت زیادی دوام بیاورند. همجوشی هسته ای مواد عادی ممکن است سرانجام فرایند نابودی ماده تاریک را مختل نماید.بنابر این سیر تکاملی این دست از ستارگان برای تبدیل شدن به یک ستاره عادی از حرکت نمی ایستد ، بلکه به تاخیر می افتد.

 

چگونه اخترشناسان می توانند به جستجوی ستارگان تاریک بپردازند؟

 ستارگان تاریک بسیار عظیم اند و شعاع هسته آنها می تواند بیش از یک واحد نجوی باشد (فاصله بین زمین و خورشید، در حدود 150 میلیون کیلومتر). در نتیجه کاندیدا های مناسبی برای آزمایش عدسى گرانشی می باشند.در این آزمایش مشاهداتی از گرانش کهکشان های مجاور به عنوان تلسکوپ های مصنوعی برای کانونی کردن نور اجرامی که در دور دست ها قرار دارند، استفاده می شود. تا کنون این بهترین روشی است که اخترشناسان برای شناسایی و بررسی اجرام دور دست از آن بهره می برند.

 این ستارگان همچنین از راه دیگری نیز قابل آشکار سازی هستند،اگر ماهیت ماده تاریک از تئوری "کنش و واکنش ضعیف ذرات پر جرم" پیروی کند، به هنگام نابودی ریز ذرات ماده تاریک، مقدار زیادی حرارت تولید می شود و بواسطه این گرمای زیاد ،تابش هایی در طیف گاما صورت می گیرد. علاوه بر این ذرات دیگری نیز در فضا پراکنده می گردند. بنا بر این اخترشناسان با بررسی آسمان در طیف گاما و جستجوی ذراتی همانند نوترينو و پاد (ضد) ماده می توانند به وجود ستارگان تاریک پی ببرند.

 

 راه سوم برای یافتن این دست از ستارگان، تاخیر در ورود به مرحله "رشته اصلی" ستارگان اولیه است.ستارگان تاریک می توانند برای میلیون ها سال برای رسیدن به این مرحله تاخیر داشته باشند، که این امر خود باعث ایجاد شکافی غیر عادی در فرایند تکاملی ستارگان می باشد.

 

شاید ستارگان تاریک بتوانند اخترشناسان را در یافتن ماهیت حقیقی ماده تاریک یاری نمایند.

 

  منبع : ARXIV.org / universe Today

  نويسنده  : اسماعیل مروجی

 

چاندرا ابرنواختری پر نور را شکار کرد

تلسکوپ فضایی ناسا، چاندرا در آخرین مشاهدات خود از فضا توانست ابرنواختری جدید را شکار کند که احتمال می رود درخشندگی زیادی داشته باشد. در این مورد، انفجار ستاره ای SN2006gy سبب به وجود آمدن چنین ابرنواختری پر نور شده است. نکته مورد توجه آن است که شعله های سوزان این انفجار 100 بار پر انرژی تر از اینگونه ابرنواخترهاست. تیم کاشف SN2006gy بر این باورند که، ستاره عامل این ابرنواختر 150 بار پر جرم تر از خورشید است، این جرم سنگین را فقط در ستاره هایی می توان یافت که شکل گیری و تولد آنها بعد از انفجار بزرگ بوده است. تلسکوپ پرتو X چاندرا با مشاهده خود توانست تفاوت این موضوع که ابرنواختر ایجاد شده از ستاره ای پرجرم است، و انفجاری نوع 1A که از انفجار کوتوله های سفید پدید می آید نیست، را نشان دهد.

 

ابرنواخترها هنگامی رخ می دهند که سوخت ستاره ای سنگین به پایان برسد در این هنگام ستاره فشار خارجی خود را از دست می دهد و این موضوع سبب می شود که ستاره بر روی گرانش خود به سمت داخل فروریزش کند و متلاشی شود. اما در مورد SN2006gy فرآیندی کاملا جدید و متفاوت با موارد مشابه رخ داده است. ماده متشکله ستاره که بسیار بزرگ و سنگین بوده از مرکز، سبب به وجود آمدن مقداری پرتوهای قدرتمند گاما شده است. انرژی حاصل از تابش این پرتوها در داخل به ذره و ضد ذره تبدیل و آنها نیز به صورت جفت در آمده اند و سبب رها سازی و از دست دادن انرژی شده اند. ستاره نیز بدون انرژی دچار درون ریزی و سقوط بر روی گرانش خود شده است و انفجاری مهیب و ابرنواختری رخ داده است.

 

به هر حال SN2006gy به صورت ابرنواختری بسیار پرنور، مشاهده و ثبت شده است. این انفجار در کهکشان NGC1260 رخ داده، و فاصله این کهکشان از ما حدود 240 میلیون سال نوری است، که برای دیدن آن به تلسکوپ های قدرتمند نیاز داریم، ستاره محصور در آن که به ابراختر تبدیل شده اکنون از نظر نورایت مانند ستاره اتای صورت فلکی شاه تخته ( صورت فلکی آسمان جنوبی )، که ستاره ای پرجرم و در فاصله 7500 سال نوری از ماست، می ماند. حتی برای دیدن آن در هنگام انفجار به تلسکوپی نیاز نبود.

 

  منبع : www.no0jum.co.sr

 

 

دعوت استفان هاوكينگ به ایران

«استفان هاوكينگ»، استاد دانشگاه «كمبريج» و فيزيكدان برجسته معاصر به دعوت پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي به ايران مي‌آيد.

 به گزارش ايسنا، «استفان هاوكينگ»، استاد دانشگاه «كمبريج» و دانشمند برجسته معاصر به دعوت پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي (مركز تحقيقات فيزيك نظري و رياضيات) تيرماه به ايران مي‌آيد.

وي در مدت سفر به ايران ضمن برگزاري نشست‌هاي تخصصي احتمالا در المپياد جهاني فيزيك در اصفهان نيز حضور خواهد يافت.

 گفتني است، استفان ويليامز هاوكينگ در تاريخ 8 ژانويه سال 1942 در شهر اكسفورد در انگليس متولد شد.

خانه پدري وي در شمال انگليس بود اما در طول جنگ جهاني دوم اكسفورد مكاني امني براي كودكان محسوب مي‌شد.

 وقتي او به سن 8 سالگي رسيد خانواده وي به سنت آلبانز شهري در حدود 20 مايلي شمال لندن نقل مكان كردند.

در سن 11 سالگي استفان به مدرسه سنت آلبانز رفت و سپس به كالج دانشگاه آكسفورد كه كالج قديمي پدرش بود رفت.

 

استفان مايل به تحصيل در رشته رياضيات بود اگرچه پدرش پزشكي را ترجيح مي‌داد. در كالج دانشگاه رشته رياضيات تدريس نمي‌شد بنابراين استفان در عوض رشته فيزيك را انتخاب كرد. پس ازسه سال و در حالي كه كار زيادي انجام نداده بود استفان در رشته علوم طبيعي اولين ديپلم افتخاري را كسب كرد.

 پس از آن استفان براي تحقيقات در رشته كيهان شناسي به كمبريج رفت كه در آن زمان هيچ كس در آكسفورد در اين حوزه فعاليت نمي‌كرد. استاد وي دنيس سياما بود اگرچه استفان اميدوار بود كه با فرد هويلي كه در اين رشته در كمبريج كار كرده بود، تحقيقاتش را انجام دهد.

 پس از كسب دكتري استفان به عنوان اولين محقق انتخاب شد و سپس عنوان محقق تخصصي را در كالج گونويل و كايوس به خود اختصاص داد.

 

وي پس از ترك موسسه نجوم در سال 1973 به دپارتمان رياضي كاربردي و فيزيك تئوريك رفت و از سال 1979 مقام استادي Lucasian را در رشته رياضيات كسب كرد. اين كرسي در سال 1663 با هزينه‌ ريويرند هنري لوكاس، يكي از اعضاي پارلمان دانشگاه و به درخواست وي برگزار شد. اين مقام اولين بار نصيب اسحاق بارو و سپس در سال 1669 نصيب نيوتون شد.

 

استفان هاوكينگ بر روي قوانين پايه‌اي كه كائنات را اداره مي‌كنند كار كرده است. وي با همراهي روگر پنروس نشان داد كه تئوري عمومي نسبيت انيشتن كه اشاره به فضا و زمان دارد، نقطه آغازي در پديده بيگ بنگ (انفجار بزرگ) و نقطه پاياني در سياهچاله‌ها دارد.

 اين نتايج نشان مي‌دهد كه يكي كردن نسبيت عمومي با تئوري كوانتوم امري ضروري است. تئوري كوانتوم يك دستاورد بزرگ علمي ديگر از نيمه اول قرن بيستم است.

 يك نتيجه چنين اتحادي كه وي كشف كرد اين بود كه سياه چاله‌ها نبايد كاملا سياه باشند اما بايد پرتوهايي را منتشر كنند و در نهايت از بين رفته و ناپديد مي‌شوند. فرض ديگر اين است كه كائنات لبه يا مرزي در زمان تصوري ندارد. اين امر نشان مي‌دهد كه روشي كه كائنات بر اساس آن آغاز شده‌اند كاملا با قوانين علم تعيين شده است.

 

پروفسور هاوكينگ كه 12 ديپلم افتخاري دارد . در سال 1982 جايزه CBE را كسب كرده و ديپلم افتخار بعدي را نيز در سال 1989 به خود اختصاص داد. وي تعداد زيادي جايزه، مدال و پاداش دريافت كرده است و محقق انجمن سلطنتي و عضو آكادمي علوم آمريكا است.


 

افتتاح اولين رصد خانه استان مازنداران

روز پنجشنبه مورخ 6 /2/86 اولين رصدخانه آماتوری مازندران در آلاشت  با حضور استاندار مازندران  جناب آقای شفقت ، فرماندار سواد کوه جناب آقای جمشيدی،شهردار آلاشت جناب آقای ابراهيم نژاد ، و برخی علاقه مندان به علم اخترشناسی ، برخی نمايندگان مجلس ، استاد نجوم دانشگاه بابلسر  جناب آقای  دکتر خصالی ، مديريت تجهيزات نجوم صا ايران  جناب آقای کريمی  و حضور بيش از 400 ميهمان  افتتاح  و راه اندازی شد.

 در اين رصدخانه تلسکوپ 14 اينچ LX200R  زير گنبدی به قطر 4 متر نصب شده  و از ديگر امکانات مجموعه آن می توان به آسمان نما ، ترازوی نجومی ، مجموعه کامل نرم افزارها کتب و عکس و پوسترهای اخترشناسی ،اتاق رايانه  و سالن همايش اشاره کرد.انجام ساخت اين رصدخانه پروژه ای کم نظير در سطح کشور محسوب مي شد به عنوان مثال  حمل کليه مصالح ساختمانی به بالای تپه محل احداث رصدخانه توسط اسب صورت گرفته است.

 

 

ارتفاع آلاشت از سطح دريا  حدود 1800 متر بوده و بافت قديمی آن در آثار ميراث فرهنگی به ثبت رسيده است. آلاشت سابقه 300 ساله دارد و وجه تسميه آن به معنای لانه عقاب است.

 

 

 

جناب آقای ابراهيم نژاد طی 34 سال خدمت از سال 1378 تاکنون شهردار آلاشت بوده و با پی گيريهای خود موفق به ساخت و راه اندازی اولين رصدخانه استان مازندران شد.وی می گويد در طی اين 34 سال سابقه کار این  زيباترين  و مهمترين خدمتی بوده که انجام داده ام. وی اهداف زير را برای ساخت اين رصدخانه  در نظر دارد.

 

 

 1-شناخت عظمت خداوند برای کليه اقشار 2- کاربری آموزشی برای دانش آموزان و دانشجويان 3- استفاده علاقه مندان آماتور از آن 4- کمک به توسعه گردشگری آلاشت .ساخت گنبد اين رصدخانه و تجهيزات آن توسط شرکت صنايع اپتيک اصفهان و با مشارکت شرکت اخترنمای شيراز انجام گرفته است .اين اولين رصدخانه ایست که در کشور توسط شرکت صنايع اپتيک اصفهان طراحی و ساخته شده است.

 

 

کشف پرجرم ترین سیاره شناخته شده تا این روز

در هفته کشف سیارات فرا خورشیدی ، ستاره شناسان مرکز اخترفیزیک هاروارد- اسمیتسون(CfA) پرجرم ترین سیاره شناخته شده را کشف کردند.

این سیاره ابر پرجرم که  هات – پی – 2 بی (HAT-P-2b) نام گذاری شده است، هشت برابر سیاره عظیم منظومه شمسی، مشتری جرم دارد.

 

این سیاره پرجرم همانند بسیاری از سیاراتی که تا کنون شناخته شده اند با بهره گیری از روش گذر کشف شده است، به بیان دیگر  هنگامی که چنین سیاراتی در مقابل ستاره مادر(همدم) و کره زمین قرار می گیردند، اندکی از نور ستاره کاسته شده و یا جاذبه آن باعث آشفتگی گرانشی ستاره همدم می گردد.

اخترشناسان بر این عقیده اند که سیاره تازه کشف شده دارای مدار بیضی گون بسیار عجیبی می باشد، به طوری که  نزدیک ترین فاصله آن با ستاره مادر 5 میلیون کیلومتر (3.1 میلیون مایل) و دورترین فاصله آن 15 میلیون کیلومتر (9.6) است. این در حالی است که سیاره هر 5.63 روز  یک دور کامل به دور ستاره همدم می گردد.

 

 

نمایی از شبکه تلسکوپ های هات نت در رصدخانه ویپل واقع در ایالت آریزونا

 

 در مقایسه با سایر سیاراتی که تا کنون کشف شده اند، این سیاره بسیار عجیب جلوه می کند. در حالی که 8.2 برابر مشتری جرم دارد، فقط 1.18 بار از آن بزرگ تر است.چگالی آن نیز تقریبا برابر چگالی زمین است اما به طور کلی از هیدروژن ساخته شده است.در حقیقت سیاره تازه کشف شده در مرز بین سیاره و ستاره قرار دارد.تنها اگر 50 % جرم بیشتری داشت، همجوشی هسته ای در آن صورت می گرفت و تبدیل به یک ستاره می شد.

این کشف با بهره گیری از شبکه ای از تلسکوپ های خودکار کوچک تحت عنوان هات نت (HATNet) صورت گرفته است.در سراسر جهان شش عدد از این تلسکوپ ها وجود دارد که چهار تلسکوپ در رصدخانه ویپل واقع در ایالت آریزونا و دو تای دیگر در ایالت هاوایی قرار دارند.این تلسکوپ های روبوتیک در جستجوی ستارگانی که به طور منظم و در بازه های زمانی خاص از درخشش آنها کاسته می شود(گذر) ، هر شب بیش از 26000 رصد انجام می دهند.

 

  منبع : CfA news Release

  نويسنده  : اسماعیل مروجی

 

 

والتر شیرا، فضانورد برجسته سازمان فضایی ناسا در گذشت

ناسا امروز اعلام کرد والتر (والی) شیرا ، فضانورد کار آزموده و با سابقه این سازمان فضایی، در سن 84 سالگی درگذشت.

خانواده شیرا اعلام کردند که وی به طور طبیعی در روز چهارشنبه در بیمارستان لا جولا واقع در ایالت کالیفرنیا دار فانی را ودا گفت.

 مایکل گریفین مدیر ارشد ناسا در بیانیه ای اظهار داشت: با درگذشت والی شیرا ، بار دیگر فقدان یکی دیگران از پیشگامان سفر های فضایی بشر، ما را بسیار  اندوهگین کرده است.

شیرا فعالیت حرفه ای خود را به عنوان خلبان در آکادمی ناوال اندکی پس از جنگ با کره آغا نمود.او در ابتدا به عنوان یکی از فضانوردان اصلی ماموریت مرکوری انتخاب گشت، اما گام فراتر نهاد و علاوه بر این ماموریت در سایر کاوش های فضایی همچون ژمینی و آپولو حضور یافت.

 

والتر شیرا، فضانورد برجسته سازمان فضایی ناسا (عکس از ناسا)

 

او در سوم اکتبر سال 1962 میلادی با فضاپیمای مرکوری به فضا پرتاب شد، و در سومین پرواز به دور مدار زمین،به عنوان پنجمین آمریکایی در فضا  نام خود را ثبت نمود.

 

شیرا به همراه فضانورد توماس پی. استافورد در ماموریت  ژمینی 6 که به عنوان نخستین تلاش برای ملاقات با سایر فضاپیمای های مدارگرد محسوب می شد حضور داشتند.او همچنین در ماموریت آپلو 7 (نخستین ماموریت پس از حاثه غم انگیز آپولو 1 که در آن بر اثر آتش سوزی ،سه فضانورد جان خود را از دست دادند) به فضانوردان دان ایزله و والتر کانیگهام ملحق شد.

 

  منبع : nasa news Release

  نويسنده  : اسماعیل مروجی

 

 

ناسا در جستجوی بهترین دستکش های فضایی

سازمان فضایی ناسا با آغاز ماه مه سال 2007 میلادی، چالشی نوین در سده کنونی به راه انداخته است.

در این رقابت عمومی نمایندگان سازمان در مجامع عمومی به جستجوی پیشنهاداتی پیرامون ساخت بهترین دستکش برای فضانوردان خواهند پرداخت. فرد یا گرهی که بتواند با استفاده از حداقل امکانات و ضوابط بهترین دستکش را طراحی و تولید کند، مبلغ 200 هزار دلار آمریکا پاداش دریافت خواهد نمود.

این رقابت در موزه هوایی نیو انگلند (فرودگاه بین المللی برادلی) واقع در ایالت كنكتيكوت آمریکا برگزار خواهد شد و بازدید از آن برای عموم آزاد است.

 

مطابق با حداقل های نیازمندیها، این دستکش ها باید به اندازه ای بزرگ باشند که 95% از مچ یک مرد را بپوشانند. با سایر تجهیزات و سخت افزار های لباس های فضانوردی ناسا هماهنگ باشند. دست در آنها برای انجام هر نوع حرکتی آزاد باشد و در نهایت در مقابل فشار های زیاد مقاوم بوده و به هیچ وجه آسیب پذیر نباشند.

 هر یک از دستکش ها برابر با 4.3 پی س آی دی  تحت فشار قرار خواهند گرفت و پس از آن توسط ابزار آلاتی ویژه میزان انعطاف آنها ، در حرکت به جهت های مختلف مطابق با نیاز فضانورد بررسی خواهد شد.

 علاوه بر این هر دستکش از پارامتر های مختلفی مانند خمش مچ، ورابری(دور سازی از محور) مچ ، ورين برى(كشش به سوى محور) مچ و خمش هریک از انگشتان و انگشت شست به صورت فردی و گروهی امتیاز دریافت می کند.

 

در نهایت دستکش ها مجددا تحت فشار قرار می گیرند تا عملکرد مقاومت آنها در فشار های بالا ارزیابی شود.

 گروهی که بتواند با طراحی منحصر به فرد و برتر نسبت به دستکش های کنونی سازمان فضایی ناسا، بیشترین امتیاز را دریافت نماید برنده جایزه خواهد بود.

 

  منبع : nasa news Release

  نويسنده  : اسماعیل مروجی

 

 

ميزان ماده از ميزان انرژ‍ي موجود در جهان براي هميشه بيشتر خواهد بود

تحقيقاتي كه به تازگي توسط دو فيزيكدان انجام شده نشان مي دهد كه ميزان ماده از ميزان انرژ‍ي موجود در جهان براي هميشه بيشتر خواهد بود .

انشتين نشان داد كه ماده و انرژي نسخه هاي متفاوتي از يكديگر هستند . او با ارائه ي فرمول E=mc2  نشان داد كه چه ميزان انژي از تبديل جرم هر ماده مي توان بدست آورد .

 

در حال حاضر ما قادريم قسمت اعظم جهان خود را مشاهده كنيم اما با انبساط جهان ، اجسام دوردست هر لحظه سريع تر از ما دور دور مي شوند و روزي مي رسد كه اين اجسام با سرعتي كه فراتر از سرعت نور به نظر خواهد رسيد از ما دور خواهند شد و در آن هنگام ما تنها مي توانيم اجرام موجود در خوشه ي كهكشاني محلي خود را تماشا كنيم . هنگامي كه سرعت جسمي از سرعت نور فراتر رود آن جسم با توجه به فرمول انشتين به تشعشعات انرژي تبديل خواهد شد .

 با توجه به اين نظريه اكنون فيزيكدان ها و كيهان شناسان بر اين باورند كه تريليون ها سال ديگر تمام ماده ي موجود در جهان به تشعشعات انرژي تبديل خواهد شد.

 

اما فشار ماده ي تاريك يا همان نيرويي كه باعث شتاب گرفتن جريان انبساط عالم مي شود شايد بتواند پيشگويي بالا را به نفع ماده تغيير دهد .دو فيزيكدان به نام هاي Lawrence Krauss  و Robert Scherrer به تازگي با ارائه ي مقاله اي در نشريه ي Physical Review  اعلام كردند تا زماني كه ماده ي تاريك باعث انبساط جهان مي شود ، نسبت ميان ماده و تشعشعات انرژي تقريبا همين گونه باقي خواهد ماند .

 

Krauss و   Scherrer محاسبه كرده اند كه تشعشات انرژي كه ازمحو شدن ماده بوجود آمده اند با همان سرعت بوجود آمده ، رقيق خواهند شد و نسبت ميان ماده و انرژي همانگونه كه هست باقي مي ماند :

هنگامي كه مقداري ماده در اين فرايند به تشعشع انرژي تبديل مي شود ، انرژي تاريك فاصله ي ميان فوتون هاي آن را افزايش مي دهد و باعث كاهش انرژي و غلظت آن در جهان مي شود . اين فرايند باعث خواهد شد تا ميزان ماده براي هميشه بر ميزان انزژي در جهان چيره باشد .

 

  منبع : universetoday

  نويسنده  : محسن بختیار

 

 

کشف شبیه‌ترین سیاره به زمین

بیست سال‌نوری دورتر از زمین، در صورت فلکی میزان، منظومه کوچکی قرار دارد که شبیه‌ترین سیاره به زمین را در خود جای داده است.

 

اخترشناسان موفق شده‌اند شبیه‌ترین سیاره زمین‌مانند را خارج از منظومه شمسی کشف کنند. این سیاره که هم‌زاد زمین نام گرفته است، تنها 50درصد از زمین بزرگ‌تر است و آب مایع در سطحش جریان دارد. گروهی از اخترشناسان سوییسی، فرانسوی و پرتقالی با استفاده از تلسکوپ 3.6 متری رصدخانه جنوبی اروپا توانستند این ابرزمین را که نزدیک به پنج برابر زمین سنگینی دارد، در حال دوران به دور یک کوتوله‌سرخ بیابند. این کوتوله سرخ مدتها پیش کشف شده بود و پیش‌ازاین سیاره‌ای نپتون‌مانند در اطراف آن پیدا شده بود.علاوه براین سیاره و ابر زمین کشف شده، نشانه‌هایی نسبتا قوی از حضور سیاره‌ای سوم با جرم هشت برابر جرم زمین نیز در رصدهای جدید دیده شده است.

 این ابرزمین، کوچک‌ترین سیاره‌ای است که تاکنون در خارج از مرزهای منظومه شمسی یافت شده است و هر 13روز یک‌بار به‌دور کوتوله‌سرخ دوران می‌کند. فاصله این سیاره با ستاره مرکزی خود 14بار از شعاع مداری زمین کمتر است، اما کوتوله سرخ که گلیس581 نام دارد، به‌مراتب از خورشید کوچک‌تر و کم‌نورتر است و به‌همین دلیل، این ابرزمین در کمربند حیات این ستاره قرار گرفته است، جایی‌که آب می‌تواند به حالت مایع در این سیاره وجود داشته باشد.

 

استفان اودری، اخترشناس رصدخانه ژنو در سوییس و از کاشفان این سیاره می‌گوید: تخمین زده‌ایم دمای سطح این سیاره بین صفر تا 40 درجه سانتی‌گراد است و بنابراین آب مایع می‌تواند وجود داشته باشد. از سوی دیگر، شعاع این سیاره تنها 1.5 برابر شعاع زمین است و پیش‌بینی می‌شود همانند زمین، سنگی و مملو از اقیانوس باشد.

 

خاویر دل‌فوسه، اخترشناس رصدخانه گرینوبل در فرانسه و از کاشفان همزاد زمین معتقد است دما و فاصله نسبتا نزدیک این سیاره به زمین، آن‌را به بهترین هدف احتمالی برای ماموریت‌های فضایی جستجوگر حیات فرازمینی تبدیل کرده است. در نقشه گنج جهان، می‌توان محل این ستاره را با X نشانه‌گذاری کرد.

 ستاره مادر، گلیس581، در میان یکصد ستاره نزدیک به خورشید است و با فاصله 20.5 سال‌نوری از زمین در صورت‌فلکی میزان واقع است. این ستاره تنها 30درصد خورشید سنگینی دارد و 50بار از آن کم‌نورتر است.  جالب است که کوتوله‌های سرخ فراوان‌ترین ستارگان کهکشان راه‌شیری هستند! هشتاد ستاره از نزدیک‌ترین همسایگان خورشید به‌این دسته تعلق دارند.

 

خاویر بون‌فیلس، دیگر عضو این گروه تحقیقاتی که در دانشگاه لیسبون فعالیت دارد، می‌گوید: کوتوله‌های سرخ بهترین هدف برای جستجوی سیارات کم‌جرم و دارای آب مایع  هستند. این ستارگان نور کمتری از خود ساطع می‌کنند و بنابراین کمربند حیات به‌مراتب به ستاره مرکزی نزدیک‌تر است. چنین سیاراتی را می‌توان به‌سادگی به روش سرعت شعاعی که موفق‌ترین روش در شکار سیارات فراخورشیدی است، شناسایی کرد.

 

دو سال پیش، این گروه توانست سیاره 15بار سنگین‌تر از زمین را در اطراف این کوتوله سرخ کشف‌کند، این سیاره که شباهت زیادی به نپتون دارد، هر 5روز و 10ساعت یک‌بار به‌دور ستاره مرکزی دوران می‌کند. آن‌زمان هم اخترشناسان نشانه‌هایی دال بر وجود سیاره‌ای دیگر در این منظومه یافته بودند، اما این‌بار با اندازه‌گیری‌های جدیدتر نه‌تنها توانستند این ابرزمین را شناسایی کنند، بلکه علایمی واضح از حضور سیاره‌ای دیگر با 8 برابر جرم زمین که هر 84 روز گردش خود را کامل می‌کند، بدست آورند.

 

اما عامل موفقیت این گروه در یافتن همزاد زمین، توانایی‌های منحصربه‌فرد هارپس، حسگر پیشرفته تلسکوپ 3.6 متری رصدخانه اروپا است که به جستجوگر بسیار دقیق سیارات به‌شیوه سرعت شعاعی نیز مشهور است. این ابزار حتی توانایی اندازه‌گیری سرعت‌هایی کم‌تر از 1 متر بر ثانیه (3.6 کیلومتر بر ساعت) را نیز دارا است.

 

  منبع : SpaceFlightNow.com

  نويسنده  : مرضيه رستمي

 

 
صفحه 15 از 16